از کوزه همان برون تراود که دروست!!

این فراز و فرود ناگهانی نرخ ارز در بازار آزاد نشان از اقتصادی بیمار، آشفته و بدون برنامه است. وگرنه در یک اقتصاد دارای برنامه و پویا، روند کاهش یا افزایشی نرخ ارز ارتباط تنگاتنگی با تحولات اقتصادی ملی و بین المللی دارد؛ در حدی کمتر یک درصد رخ می دهد. اگر در اقتصاد کلان کشور ما، رخدادی غیر روال معمول روی دهد که خارج از عرف بازار بین المللی باشد. داده و ستاده های بازرگانی نرخ اسعار خارجی در معرض افزایش یا کاهش شدید قرار می گیرند. که این امر دارای نشانه هایی نیست.

اما در اقتصاد فشل و بدون رهیافت مشخص ایران که متکی به فروش نفت می باشد. چون دولت ها در معرض کاهش درآمد های نفتی قرار می گیرند؛ با هر نسیم ملایمی شالوده و نظم درونی و بیرونیشان دچار درهم ریختگی می شوند. در طی سالیان مدید، چه در این رژیم و چه در رژیم پهلوی بار ها شاهد به خوردن نظم ظاهری اقتصاد کشور بوده و خواهیم بود.

اما چه شد که سیلاب افزایش بی محابا و غیر قابل کنترل ارز رخ نمود؟ این امر دلایل گوناگونی دارد. ولی بارزترین آنها ترس دولت از کاهش ذخایر ارزی که در پی تحریم های آمریکا رخ خواهد نمود. بدین سبب دولت به تبع آن بانک مرکزی را واداشت که برای تمشیت بازار آزاد ارز دخالت نکند. این سیاست در این کلام رئیس کل جدید بانک مرکزی متجلی شد." ذخایر ارزی ناموس بانک مرکزی است" با این تفکر و سیاست بازار ارز را به حال خود رها کردند. سیاستی که مخالف وظایف ذاتی بانک مرکزی بود.

چون سیاست اعلامی دولت فاقد انسجام و بر مبنای باری به هرجهت است. در نتیجه بلبشوی ارزی در بازار به راه افتاد. به گونه ای که چون توفانی بنیان حکومت را در معرض تخریب قرارداد. از سویی چون دولت ها مردم را از خود ندانسته و خود را تافته ای جدا بافته می دانند. به طریق اولی مردم هم، دولت و حاکمیت را از خود ندانسته و در جهت خلاف آن گام بر می دارند. در این حالت رواج شایعات است که سمت و سوی تجارت و اقتصاد کلان داخلی را تعیین می کند. هر دولت بگوید نر است؛ مردم بدین باور یقین می دارند که ماده است.

این کنش و واکنش در تمامی کشور هایی که به شیوه مطلقه اداره می شوند؛ حاکم بوده و هست.

 ولی چه شد که به ناگهانی این سیل بنیان کن افزایش شتابان نرخ ارز فروکش کرد؟ به نظر می رسد؛ دو علت بانی پس نشست نرخ ارز شد. اولی بخشنامه بانک مرکزی مبنی بر تأکید و راه اندازی مجدد فروش ارز خدماتی به متقاضیان و دیگری، دست کشیدن بانک مرکزی از ناموس خویش و عرضه کردن در بازار آزاد ارز.

هر چند این سیاست های دولت مستعجل را دوام و بقایی نیست. چرا که:

«غلامعلی جعفرزاده ایمِن‌آبادی (عضو فراکسیون گردشگری مجلس شورای اسلامی) در خصوص آخرین وضعیت ارز مسافرتی گفت: در آخرین نشستی که با رئیس کل بانک مرکزی داشتیم، گزارشی ارائه شد که براساس آن اعلام شده که فعلا حتی توانایی پرداخت ارز دانشجویی و مطالعات علمی هم وجود ندارد و در چنین شرایطی بنده به شخصه بعید می‌دانم که ارزی برای مسافرت و تفریح درنظر گرفته شود ...» بهار نیوز 12/7/97.

متولیان حکومتی هم اینکه احساس کنند که ذخایری ارزی ( به ویژه ذخایر اسکناسی) ته می کشد؛ دوباره آن روی سکه را نمایش می دهند. روز از نو روزی از نو!

این دور تسلسل و بیهوده ای که ریشه در اقتصاد درهم ریخته و فشل کشور دارد؛ در مدار بی تدبیری و انفعال دوباره آغاز می گردد.

شاید این تمثیل پُر بی راه نباشد: از کوزه همان برون تراود که دروست!!

                                                  

/ 0 نظر / 11 بازدید